انسان افزاری یا انسان ابزاری

اسکاپ escop  چهار جزء را برای تکنولوژی می شمارد:

1-     سخت افزار  hardware(فن افزار)

2-     نرم افزار  software(اطلاعات افزار)

3-     انسان افزارhumanware  (بشر افزار)

4-     مدیر افزار orgaware (سازمان افزار)

وی معتقد است که هر کدام از این اجزاء به نحوی با هم ارتباط متعامل و متقابل دارند

در بحث از وسایل ارتباط جمعی و تکنولوژیهای مدرن ارتباطی نیز این اجزاء در موقعیتهای مختلف  و با توجه به نوع تکنولوژی و  کاربرد آن ارتباط موثر و متعاملی با هم دارند.

اما نکته مهم در این راستا آن است که با افزایش پیچیدگی ها و طراحی های ساخت این وسایل و تاثیراتی که هر کدام از اینها در  راستای کار مخاطب به دنبال دارند یکی از این اجزاء به عنوان وجه غالب در می آید و اساسا سایر وجوه را در حاشیه قرار می دهد حتی تا جایی که بعد انسانی تکنولوژی که از آن به انسان افزار یاد می شود نیز عملا به ابزاری در راستای سایر وجوه درمی آید. یعنی مهارتهای تولید، خلاقیت، هوش ، تجربه و .... که در بعد انسان افزاری بیش از سایر وجوه متبلور می باشد با این تکنولوژیها به حاشیه می رود و عملا به ابزاری برای تاثیر و به منظور رام کردن انسان عمل می نماید. این در حالیست که اگر به صورت عینی به قضیه نگاه کنیم در می یابیم که تکنولوژی با تمام سه بعد دیگر آن خود محصول همین خلاقیت، تجربه، هوش و ... انسان است.

اگر چه نمی خواهیم دیدگاه افراطی نسبت به تکنولوژی را مانند نظریه پردازان مکتب فرانکفورت و به ویژه هربرت مار کوزه را تایید کنیم ولی حقیقت ان است که تکنولوژی ساخت اندیشه بشری امروزه بیش از آنچه در خدمت منافع انسانی قرار گیرد به  ابزاری برای به خدمت گرفتن انسان درآمده است.